03: Seconds to Minutes Before

---

Key Concepts #

• Umwelt: โลกประสาทสัมผัสเฉพาะของแต่ละสปีชีส์ — การเข้าใจพฤติกรรมสัตว์ต้อง "สัมภาษณ์สัตว์ในภาษาของมัน" (กลิ่นสำหรับสัตว์ฟันแทะ, การมองเห็นสำหรับ primates)
• The sensory shortcut: Thalamus → amygdala bypass → เร็วแต่ไม่แม่น — อธิบายการยิง Diallo (เห็นกระเป๋าสตางค์เป็นปืน)

Subliminal and Unconscious Cuing #

Visual #

• Race: Amygdala activates to other-race faces within 100ms (ต่ำกว่า conscious detection). Fear conditioning เกิดเร็วขึ้นสำหรับ other-race faces. Fusiform face area แสดง activation น้อยลงสำหรับ other-race faces — เราประมวลผลใบหน้า "พวกเขา" น้อยลงในฐานะใบหน้า
• Shooter bias (Correll): P200 waveform (threat detection) แรงขึ้นสำหรับ black faces; N200 waveform (frontal inhibition) อ่อนลง — ทำนายการยิง unarmed black individuals
• Social status: ท่าทางถูก decode ใน 40ms; unstable status activates amygdala
• Beauty: คนหน้าตาดีถูกตัดสินว่าฉลาดกว่า, ใจดีกว่า; มีโอกาสถูกตัดสินว่าผิดน้อยกว่า; medial orbitofrontal cortex ประมวลผลทั้ง facial beauty และ behavioral goodness
• Eyes: ข้อมูลทางอารมณ์ส่วนใหญ่มาจากดวงตา. รูปภาพดวงตาที่ติดไว้ → เพิ่มการเก็บขยะ, เพิ่ม honesty-payment สามเท่า

Olfaction #

• Fear pheromones: ได้กลิ่นเหงื่อของผู้ที่หวาดกลัว (tandem skydive ครั้งแรก) → amygdala activation, bigger startle response, การตีความ ambiguous faces เป็น fearful เพิ่มขึ้น — สมองสรุปว่า "ถ้าคนรอบตัวฉันได้กลิ่นกลัว, ฉันก็ต้องกลัว"
• Non-pheromonal odors: ถังขยะเหม็นในห้อง → conservative มากขึ้นในประเด็นสังคม

Interoceptive Information (James-Lange theory) #

• เราตัดสินความรู้สึกจาก bodily signals (หัวใจเต้นแรง → "ฉันต้องกลัวมากแน่ๆ")
• Pain amplifies preexisting aggression tendencies: ทำให้คนก้าวร้าวก้าวร้าวมากขึ้น, ตรงข้ามกับคนไม่ก้าวร้าว
• Metabolic state: หลังจาก frontal cortex ทำงานหนัก → aggressive มากขึ้น, empathic น้อยลง, charitable น้อยลง, โกหกมากขึ้น. Blood glucose drops → sugary drink restores function

Unconscious Language Effects #

• Prisoner's Dilemma ที่ตั้งชื่อว่า "Wall Street Game" → cooperation น้อยลง; "Community Game" → มากขึ้น
• Kahneman & Tversky framing: "95% survival rate" vs. "5% death rate" → การตัดสินใจต่างกัน
• Prime "loyalty" vs. "equality" → in-group bias มากขึ้น

Environmental Cuing #

• Male mating display: การมีผู้หญิงอยู่ (หรือแค่คิดถึงผู้หญิง) → ผู้ชาย risk-taking มากขึ้น, steeper temporal discounting, ใช้จ่ายหรูหรามากขึ้น. แต่เมื่อ status ได้มาด้วย prosocial behavior, ผู้หญิงทำให้ผู้ชาย prosocial มากขึ้น — "male generosity as a mating signal"
• Broken window theory: Cues ของ norm violation (graffiti, litter) → doubling ของการละเมิด norm ที่ไม่เกี่ยวข้อง

Embodied Cognition — Physical States Shape Social Judgment #

• Temperature: ถือกาแฟอุ่น → ให้คะแนนคนแปลกหน้าว่ามี "warmer" personality. ถูก exclude จากเกม → รู้สึก physically colder → ชอบอาหาร/เครื่องดื่มอุ่นมากขึ้น
• Touch/texture: ถือ clipboard หนัก → ผู้สมัครถูกตัดสินว่า "serious" มากขึ้น. นั่งเก้าอี้แข็ง → negotiate harder, ถูกมองว่า emotional น้อยลง. ต่อ puzzle ผิวหยาบ → interactions ถูก評ว่า less smooth
• Cleanliness (Macbeth effect): Moral impurity กระตุ้น physical cleansing urges. ล้างมือหลัง recall immoral acts → ลด subsequent prosocial compensation — สมองสับสนระหว่าง moral และ physical cleanliness

Brain Modulates Sensory Sensitivity #

• สมองส่ง projections ไปยัง sensory organs. หิว → hypothalamic neurons กระตุ้น nasal receptors → ต้องการโมเลกุลกลิ่นอาหารน้อยลงในการกระตุ้น
• Culture shapes perception: วัฒนธรรม collectivist มองที่ contextual background มากกว่า; individualistic มองที่ focal object. การบังคับให้ทำตรงข้าม → frontal cortical activation (มันเป็น perceptual task ที่ยาก)